Konferencja deMITologizacje 2016

demitologizacje 2016 plakat2
Mamy przyjemność zaprosić Państwa na trzecią już edycję konferencji „deMITologizacje”, podczas której kolejny raz zajmiemy się analizą i dekonstrukcją najpopularniejszych mitów oraz zastanowimy się w jaki sposób można je produktywnie konfrontować.
Poniżej zamieszczamy opis poszczególnych paneli tematycznych. Lista nazwisk i terminy mogą ulegać zmianie, więc prosimy obserwować na bieżąco!
 
——————
 
13.00-15.00
KONSERWATYWNY REWIZJONIZM HISTORYCZNY
Prowadzenie: Michał Kozłowski, Instytut Filozofii UW
Bożena Keff – Żydowski Instytut Historyczny
Agnieszka Mrozik – Pismo Bez Dogmatu
Maciej Sanigórski – Kampania Łapy precz od ul. Dąbrowszczaków
 
15.30-17.30
CZY STAN WYJĄTKOWY JEST ODPOWIEDZIĄ NA TERRORYZM?
Prowadzenie: Przemysław Wielgosz – Le Monde Diplomatique – edycja polska
Piotr Laskowski – Instytut Stosowanych Nauk Społecznych, Uniwersytet Warszawski
Ewa Majewska – Filozofka
Katarzyna Szymielewicz – Panoptykon
 
18.00-20.00
UCHODŹCY – KOZIOŁ OFIARNY EUROPY?
Prowadzenie: Max Cegielski – Dziennikarz, podróżnik
Anzhela Berueva – Działaczka migrancka
Alicja Qandil – Le Monde Diplomatique – edycja polska
Justyna Samolińska – Razem
Marta Widy-Behiesse – Zakład Islamu Europejskiego/ Department for European Islam Studies
 
——————
Poniżej opisy poszczególnych paneli:
 
KONSERWATYWNY REWIZJONIZM HISTORYCZNY
Mordu w Jedwabnem dokonali Niemcy, pogrom kielecki był radziecką prowokacją, a antyfaszystowscy ochotnicy w oddziałach Dąbrowszczaków to krwawi komuniści – oto jedne z wielu, popularnych wśród prawicy mitów. Teorie, które do niedawna głoszono w hermetycznych, radykalnych kręgach, dziś stały się częścią oficjalnej polityki historycznej państwa polskiego. Rewizjonizm nie ogranicza się do przedstawiania nowej wersji wydarzeń historycznych, ale pociąga za sobą zmianę programów nauczania oraz działania symboliczne w postaci “dekomunizacji” nazw ulic.
 
Prawdziwym fenomenem stało się też zjawisko kultu “żołnierzy wyklętych”, które skutecznie przeniknęło do popkultury w ramach mody na antykomunizm. Kalki historyczne są chętnie nakładane na współczesność, identyfikując nowych “wrogów narodu” w postaci lewicowych aktywistów, homoseksualistów, ekologów, osoby wspierające uchodźców i innych, których określa się zbiorczo pojęciem “lewactwa”. Antykomunistyczne stanowisko wiedzie niektórych prawicowych historyków wręcz do przychylnego teoretyzowania sojuszu II RP z III Rzeszą. W jaki sposób można reagować na manipulacje historyczne, kiedy są autoryzowane przez samą władzę? Do czego może prowadzić skrajne upolitycznianie przeszłości?”
 
CZY STAN WYJĄTKOWY JEST ODPOWIEDZIĄ NA TERRORYZM?
Seria zamachów terrorystycznych, która miała miejsce w ostatnim roku w krajach Zachodu, przyniosła za sobą dalsze zaostrzanie polityki powszechnej inwigilacji oraz ograniczania praw obywatelskich. Część rządów przyznaje otwarcie, że ceną za utrzymanie bezpieczeństwa będzie zrzeczenie się demokratycznych swobód, jak prawo do zgromadzeń. Stało się to już we Francji, gdzie niekończący się stan wyjątkowy, wprowadzony w imię „walki z terroryzmem”, został bezpardonowo wykorzystany do zwalczania protestujących związkowców. Jednocześnie, dane z ostatnich lat potwierdzają, że polityka totalnej kontroli nie jest w stanie zapobiegać dalszym atakom, a oplatanie miasta kamerami ma znikomy wpływ na przestępczość.
 
Jak zauważa Giorgio Agamben, mamy do czynienia z niebezpiecznym precedensem: odkąd państwa zachodnie oparły swoją politykę wewnętrzną i zewnętrzną na immunizacji i kontroli, nastąpiło sprzężenie zwrotne antyterroryzmu z terroryzmem. Innymi słowy, terroryzm stał się niezbędny dla prowadzenia nowego modelu polityki, opartego na stanie wyjątkowym. Podczas debaty zadamy sobie pytania, komu właściwie zależy na podtrzymaniu atmosfery strachu i jak działania mogłoby realnie przyczynić się do ograniczenia zjawiska terroryzmu.”
 
UCHODŹCY – KOZIOŁ OFIARNY EUROPY?
Ostatnie kilkanaście miesięcy upłynęło w Europie pod znakiem masowych migracji z państw Bliskiego Wschodu i Afryki. Pojawienie się u granic kontynentu tysięcy zdesperowanych ludzi, wywołało w wielu krajach prawdziwą panikę moralną. Część rządów wykorzystało migrantów jako kartę przetargową w politycznych rozgrywkach, snując wizję islamizacji i zorganizowanej inwazji. Osoby uciekające przed wojną i głodem, zamieniły się w najeźdźców – zabierających pracę, niszczących kulturę, stanowiących zagrożenie dla kobiet.
 
Badania klarownie pokazują, że strach przed obcym nie idzie w parze z jego obecnością. Wystarczy przytoczyć przykład Polski, gdzie prawicowy model polityki został w dużej mierze oparty na groźbie „islamizacji”, choć muzułmanie stanowią zaledwie znikomy ułamek populacji kraju. Podobna sytuacja ma miejsce w innych krajach Europy: w Niemczech, szowinistyczna PEGIDA cieszy się największą popularnością w rejonach, gdzie ilość obcokrajowców jest niszowa, natomiast w Brexitowym referendum w Wielkiej Brytanii, najwięcej osób wyraziło strach przed imigrantami w miastach, gdzie ci są prawie zupełnie nieobecni.
 
Nałożenie się zjawisk kryzysu ekonomicznego i politycznego, napływu uchodźców oraz zwiększonej aktywności terrorystycznej, prowadzi do niebezpiecznej sytuacji, w której skrajne ugrupowania poszukują winnych, którzy sami nie mają głosu i mogą stać się idealnym wrogiem. Te ugrupowania zdobywają coraz większą popularność, a czasami również przychylność mainstreamu medialno-politycznego, co w praktyce przekłada się na wzrost nastrojów ksenofobicznych i rasistowskich. W czasie dyskusji, zastanowimy się nad sensownością głównych zarzutów wobec uchodźców oraz rozważymy do czego może prowadzić dalsze podsycanie atmosfery nienawiści.”

Konferencja „deMITologizacje. O czym nie mówi III RP”

plakat-konfa-2015

Po sukcesie ubiegłorocznej konferencji „Nacjonalizm nie wziął się znikąd” mamy zaszczyt i przyjemność zaprosić Państwa na kolejną edycję pt. „deMITologizacje, czyli o czym nie mówi III RP”. Pragniemy, aby wydarzenie było niezależnym głosem w polskiej debacie publicznej, na tematy, które zostały w ostatnich latach przemilczane lub zmitologizowane. Wraz z licznymi gośćmi porozmawiamy m.in. o modzie na antykomunizm, kryzysie migracji oraz komu służą „antysystemowcy”.

KIEDY? 26 września 2015
GDZIE? Siedziba OPZZ w Warszawie, ul. Kopernika 36/40

11.00-11.45 KORZENIE POJĘCIA „LEWACTWO”. KRÓTKA HISTORIA NIECHĘCI DO LEWICY RADYKALNEJ.
Wykład Łukasza Drozdy na podstawie premierowej książki „Lewactwo. Historia dyskursu o polskiej lewicy radykalnej”

12.00-14.00 MODA NA ANTYKOMUNIZM
– Anna Dzierzgowska (Wielokulturowe Liceum Humanistyczne im. Jacka Kuronia)
– Piotr Szumlewicz (Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych)
– Xawery Stańczyk (Instytut Kultury Polskiej / Uniwersytet Warszawski)
Prowadzenie: Agnieszka Mrozik (Instytut Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk)

14.15-16.15 KRYZYS MIGRACJI – FAKTY I MITY
– Piotr Bystrianin (Fundacja „Ocalenie”)
– Ekaterina Lemondżawa (Dziennikarka, Gruzja)
– Draginja Nadazdin (Amnesty International)
Prowadzenie: Jakub Dymek (Dziennik Opinii/Krytyka Polityczna)

16.30-18.30 KOMU SŁUŻĄ „ANTYSYSTEMOWCY”?
– Maria Burza (Kolektyw „Syrena”)
– Jacek Kochanowski (Instytut Stosowanych Nauk Społecznych – Uniwersytet Warszawski)
– Michał Syska (Ośrodek Myśli Społecznej im. F. Lassalle’a )
– Przemysław Wielgosz (Le Monde Diplomatique)
Prowadzenie: Monika Kłosowska (Instytut Stosowanych Nauk Społecznych / Uniwersytet Warszawski)

 

Podsumowanie konferencji 29 września

konfa

29 września odbyła się w Warszawie konferencja „Nacjonalizm nie wziął się znikąd”, zorganizowana przez antyfaszystowskie stowarzyszenie Wszyscy Razem przy pomocy Antyfaszystowska Warszawa. Celem wydarzenia było rozpoczęcie nowego rozdziału w dyskusji na temat odrodzenia polskiego nacjonalizmu, odnalezienia jego powiązań z systemem edukacji, codziennymi praktykami państwa i systemem ekonomicznym, a także dyskusja nad sposobami przeciwdziałania narodowemu radykalizmowi. We wszystkich prelekcjach wzięło udział w sumie ok. 250 osób. Na miejscu można było zakupić książki z biblioteki Le Monde Diplomatique, koszulki z treścią Przysięgi Buchenwaldzkiej, a także otrzymać liczne materiały antyfaszystowskie z Polski i Niemiec, w tym reaktywowany biuletyn „Pod Brukiem Leży Plaża” autorstwa Antyfaszystowskiej Warszawy.

Konferencja rozpoczęła się od wystąpienia dra Oskara Szwabowskiego (Uniwersytet Szczeciński) zatytułowanego „Korupcja gniewu. (Anty)systemowość ruchu nacjonalistycznego”. Dr Szwabowski próbował dociec, czy nacjonalistyczny bunt rzeczywiście ma potencjał zakwestionowania „systemu” czy też jest z nim mocno związany i działa na jego korzyść. Prelegent analizował wymiar emancypacyjny ruchów narodowych, dochodząc do wniosku, że w dzisiejszych czasach są użytecznym narzędziem w rękach neoliberalizmu, elementem nowoczesnego porządku, opartego na niesprawiedliwości i wyzysku. Dzięki nieustannemu wskazywaniu na postać fikcyjnego „innego” (jako wroga), elity są w stanie odciągać uwagę od destrukcyjnej postaci implementowanego systemu. Drogą do zwalczenia nacjonalizmu miałoby być zniesienie warunków społecznych, które umożliwiają jego istnienie.

Druga w kolejności wystąpiła por. Hanna Szelewicz, kombatantka I Armii Wojska Polskiego. Rozmowę z nią prowadził Kamil Majchrzak z niemieckiej organizacji VVN, zajmującej się pomocą ofiarom nazizmu. Pani Szelewicz opowiedziała historię swojego życia, od lat przedwojennych po ostatnie dni II Wojny Światowej. Jako nastolatka została zesłana na Sybir, a w 1944 roku wstąpiła do I Armii Wojska Polskiego, do oddziału artylerii. Walcząc na pierwszej linii frontu w mieszanym oddziale kobiet i mężczyzn, brała udział w wyzwalaniu kraju spod hitlerowskiej okupacji, wyzwalaniu obozów koncentracyjnych i zdobywaniu Berlina. Na szczególną uwagę zasługują opowieści o okrucieństwach wojny, a także wspomnienia o atakach NSZ, strzelających do Wojska Polskiego zmierzającego wyzwolić faszystowski obóz zagłady Majdanek, ale i dokonującego skrytobójczych ataków na niewinnych ludzi (jak wspomniana przez p. Szelewicz młoda dziewczyna, zamordowana strzałem w tył głowy na dworcu, gdy po latach zesłania na Syberii miała spotkać się z rodziną). Rozmowa została nagrodzona dwukrotnymi, gromkimi brawami, a wyraźnie zadowolona prelegentka wyraziła chęć dalszej współpracy. Kilka osób obecnych na sali zaprosiło Panią Szelewicz do udzielenia wykładu w ich szkołac

Następna prelekcja należała do Christiana Schwartza, niemieckiego antyfaszysty z organizacji North East Antifascists / Berlin. Ch. Szwartz przedstawił analizę związków kryzysu kapitalizmu z odrodzeniem ruchów skrajnie prawicowych w Europie. Na podstawie niemieckich grup nacjonalistycznych i neofaszystowskich, omówił najważniejsze cechy ich ideologii i jej związki z tradycyjnym faszyzmem. W kontekście podobieństw z takimi ruchami w Polsce, warto wspomnieć o stosowaniu strategii podziału społeczeństwa na „lud” i „elity”, przy czym do „elit” zawsze rzekomo należą przeciwnicy polityczni prawicy. Drugim istotnym punktem jest odwoływanie się do ideologii „antykomunizmu”, pacyfikującej zarówno analizę procesów kapitalistycznych, jak i sprzeciw wobec nich . Po wykładzie odbyła się krótka dyskusja z publicznością.

Finałowym punktem konferencji była debata „Nacjonalizm 2014: Geneza, Paradoksy, Prognozy”. Wzięli w niej udział Dr Monika Bobako (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza), Dr Maciej Gdula (Uniwersytet Warszawski), Dr Jacek Kochanowski (Uniwersytet Warszawski) oraz Łukasz Ługowski (dyrektor Młodzieżowego Ośrodka Socjoterapii „Kąt”). Dyskusję poprowadziła działaczka stowarzyszenia Wszyscy Razem. Uczestnicy rozpoczęli rozmowę od próby ogólnej oceny co doprowadziło do dzisiejszej popularności nacjonalizmu, wskazując na zachodzące od dawna zmiany w polskiej polityce, których Ruch Narodowy jest tylko pokłosiem. Następnie omawiali paradoks „walki z komunizmem” w dobie zaawansowanego kapitalizmu, by przejść do pojęcia backlashu. Wszyscy zgodnie stwierdzili, że stosowanie tego sformułowania odnośnie odrodzenia nacjonalizmu jest niefortunne, gdyż sugeruje, iż przed nim sytuacja była pozytywna, choć nie ma w tym wiele prawdy. Na koniec uczestnicy debaty rozważali nad sposobami przeciwstawiania się nacjonalizmowi. Wskazywano na takie kwestie jak brak zgody na dopuszczanie liderów skrajnej prawicy do debaty publicznej, potrzebę trafienia z przekazem do klasy średniej lub konieczność budowania oddolnego ruchu społecznego zamiast opierania się na państwowych represjach (które działają w obie strony). Po debacie odbyła się krótka dyskusja z publicznością, pozostawiając spory niedosyt z powodu niewielkiej ilości czasu, która została pod debacie. To dla nas znak, że istnieje duża potrzeba dyskusji i inspiracja do kolejnych działań!

Wszystkie wystąpienia zostały zarejestrowane w postaci audio, a wywiad z por. Szelewicz także na video. Nagrania zostaną udostępnione wkrótce na stronie antynacjonalizm.pl.

Serdecznie dziękujemy Ogólnopolskiemu Porozumieniu Związków Zawodowych za wsparcie techniczne oraz wszystkim podmiotom, które objęły matronaty i patronaty nad naszą konferencją: 161 Crew, 161.info.cafe, Antyfaszystowskiej Warszawie, Codziennikowi Feministycznemu, Fundacji Art Humanitatis, Le Monde Diplomatique, Praktyce Teoretycznej, portalowi StopNacjonalizmowi.wordpress.com oraz Tygodnikowi Przegląd.

Wobec bardzo dużego zainteresowania konferencją i pozytywnego odbioru, planujemy kontynuację debaty nad nacjonalizmem. Zachęcamy także do codziennej aktywności w lokalnych społecznościach na rzecz powstrzymania fali nacjonalistycznej przemocy. Serdecznie zapraszamy na zbliżającą się demonstrację „Razem Przeciwko Nacjonalizmowi” 8 listopada w Warszawie.  #ide8go